Notiophilus germinyi
| Notiophilus germinyi | |||
| Fauvel, 1863 | |||
_-_(imago)%2c_Garderen%2c_the_Netherlands.jpg/250px-Notiophilus_germinyi_(Carabidae)_-_(imago)%2c_Garderen%2c_the_Netherlands.jpg)
| |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
Notiophilus germinyi | ||
| Synonimy | |||
| |||
Notiophilus germinyi – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny leszowych. Zamieszkuje Europę oraz zachodnią i północną Azję.
Taksonomia
[edytuj | edytuj kod]Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1863 roku przez Charlesa A.A. Fauvela w katalogu autorstwa Auguste’a J.F. Greniera[1][2].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]_-_(imago)%2c_Garderen%2c_the_Netherlands_-_2.jpg/250px-Notiophilus_germinyi_(Carabidae)_-_(imago)%2c_Garderen%2c_the_Netherlands_-_2.jpg)
Chrząszcz o ciele długości od 4[3] do 5,5 mm[4][5]. Wierzch ciała jest miedzianobrązowy, czasem z pokrywami barwy czarnej, ciemnoniebieskiej[5] lub na brzegach zielonkawej[4], zawsze pozbawionymi jaśniejszych plam wierzchołkowych[5][3][4]. Połysk jest słabszy niż u wyszczerka lśniącego[5][3].
Głowa jest nieznacznie tylko szersza od przedplecza i cechuje się równoległymi lub prawie równoległymi bruzdami na czole[4]. Czułki są smoliste z trzema początkowymi członami żółtymi. Głaszczki są czarne z żółtymi nasadami[5].
Kształt przedplecza jest zmienny, od sercowatego do takiego o prostych brzegach bocznych[5], zwykle jednak jego boczne krawędzie są silnie esowate, wklęśnięte przed wystającymi kątami tylnymi[3]. Rzędów pokryw jest po dziewięć[3]; są one drobno i równomiernie punktowane, czasem dochodzące tylko do wierzchołkowych 4/5 ich długości[5], ale w przeciwieństwie do wyszczerka lśniącego siódmy za połową długości jest zawsze wciąż dość silnie zaznaczony[3]. Rządek przytarczkowy pokryw zwykle jest pojedynczy[3]. Boczne krawędzie pokryw są proste[5]. Zewnętrzne międzyrzędy i cały wierzchołek pokryw są matowe wskutek obecności wyraźnej mikrorzeźby (szagrynowania czy siateczkowania)[5][3]. Drugi międzyrząd jest dwukrotnie szerszy niż trzeci[4], węższy niż te od trzeciego do piątego mierzone razem[3]. Zwykle w międzyrzędzie czwartym leży tylko jeden punkt szczecinkowy (chetopor dorsalny), rzadko są one dwa lub nie ma ich wcale. Wierzchołkowe punkty szczecinkowe (chetopory apikalne) na każdej pokrywie są zwykle dwa, rzadko trzy[5]. Występują zarówno osobniki o skrzydłach tylnych w pełni wykształconych (formy długoskrzydłe), jak i osobniki nielotne o skrzydłach skróconych (formy krótkoskrzydłe), jednak zdecydowanie dominują te ostatnie[5]. Odnóża są czarne z goleniami żółtobrązowymi do czerwonobrązowych[5][3].
Ekologia i występowanie
[edytuj | edytuj kod]
Owad rozmieszczony od nizin po góry[5], gdzie dochodzi do piętra alpejskiego[3]. Spotykany jest na terenach suchych i wilgotnych[5][3], od otwartych do zacienionych[5], przy czym preferuje suche stanowiska o mało żyznym podłożu[6]. Zasiedla bory, skraje lasów, zadrzewienia, wrzosowiska, torfowiska wysokie i przejściowe, pobrzeża łąk i pastwiska[5][7][6]. Aktywne osobniki dorosłe obserwuje się od marca do listopada i są stadium zimującym. Polują na drobne bezkręgowce, głównie na skoczogonki i roztocze[6].
Gatunek palearktyczny o europejsko-syberyjskim typie rozsiedlenia[8]. W Europie znany jest z Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji[2][9]. W Azji podawany jest z syberyjskiej części Rosji, anatolijskiej części Turcji, Azerbejdżanu i Kazachstanu[2][9].
W środkowej części Europy częstszy jest na północy i wschodzie, rzadszy na zachodzie i południu[3]. Na Słowacji i Morawach uchodzi za rzadki, w Bohemii jest zaś ogólnie sporadyczny, ale lokalnie pospolity[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ ., C.A.A. Fauvel, [w:] A.J.F. Grenier, Catalogue des coléoptèrs de France et matériaux pour servir à la faune des coléoptères français, Paris 1863, s. 1.
- ↑ a b c Y. Bousquet, A. Barsevskis, tribe Notiophilini Motschulsky, 1850, [w:] Ivan Löbl, Aleš Smetana (red.), Catalogue of Palaearctic Coleoptera. Volume I. Archostemata - Myxophaga - Adephaga, Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2003, s. 96-98, ISBN 87-88757-73-0.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Gattung Notiophilus Dumeril, 1806. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-11-16].
- ↑ a b c d e Carl H. Lindroth: Handbooks for the Identification of British Insects Vol. 4 Part 2. Coleoptera (Carabidae). Royal Entomological Society of London, 1974, s. 30–32.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Karel Hůrka: Carabidae of the Czech and Slovak Republics. Zlin: Kabourek, 1996, s. 63-66.
- ↑ a b c Notiophilus germinyi. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2025-11-16].
- ↑ Bolesław Burakowski, Maciej Mroczkowski, Janina Stefańska, Chrząszcze – Coleoptera. Biegaczowate – Carabidae, część 2, „Katalog Fauny Polski”, 3, 13, Warszawa: Instytut Zoologiczny Polskiej Akademii Nauk, 1974.
- ↑ Arvīds Barševskis. Biogeography of the genus Notiophilus Dumeril, 1806 (Coleoptera: Carabidae). „Baltic Journal of Coleopterology”. 7 (1), 2007. ISSN 1407-8619.
- ↑ a b Wolfgang Lorenz, Notiophilus germinyi Fauvel, 1863 in: CarabCat, O. Bánki i inni red. [online], Catalogue of Life Checklist, 10 lipca 2025 [dostęp 2025-08-04].