Tom Stoppard

Tom Stoppard

Prawdziwe imię i nazwisko	Tomáš Straussler
Data i miejsce urodzenia	3 lipca 1937 Zlin
Data i miejsce śmierci	29 listopada 2025 Dorset
Zawód	reżyser, scenarzysta, dramaturg
Lata aktywności	1953-2020
Odznaczenia

Tom Stoppard, właśc. Tomáš Straussler (ur. 3 lipca 1937 w Zlinie, zm. 29 listopada 2025 w Dorset) – brytyjski dramaturg i scenarzysta czeskiego pochodzenia. Zdobywca Oscara za najlepszy scenariusz oraz Nagrody Tony dla najlepszego dramaturga.

Życiorys

Urodził się w czeskim Zlínie jako Tomáš Straussler. Dzieciństwo spędził w Singapurze i Indiach. Jego matka ponownie wyszła za mąż za brytyjskiego oficera nazwiskiem Stoppard i osiedliła się w Anglii.

W wieku 17 lat Tom Stoppard zaczął pracę jako dziennikarz „Western Daily Press” w Bristolu. Był dwukrotnie żonaty, miał czterech synów.

W 2000 został odznaczony brytyjskim Orderem Zasługi (Order of Merit).

Twórczość

Za największy sukces dramatopisarski Stopparda uchodzi sztuka Rosenkrantz i Guildenstern nie żyją (1961). To rozbudowana historia drugoplanowych postaci z dramatu Szekspira Hamlet. Tytułowe postacie to starzy przyjaciele księcia duńskiego, którzy mają za zadanie dowieźć go do Anglii. Ukazane przez Stopparda przygody tej dwójki urastają do rozmiarów tragikomedii o tematyce egzystencjalnej. W 1990 Stoppard wyreżyserował film pod tym samym tytułem z Garym Oldmanem i Timem Rothem w rolach głównych. Debiut reżyserski Stopparda został uhonorowany Złotym Lwem podczas 47. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji.

W 1984 według sztuki Stopparda Kwadratura koła, przedstawiającej wydarzenia w Polsce od czerwca 1980 do grudnia 1981, powstał film o tym samym tytule.

Dramaty

• Rosenkrantz i Guildenstern nie żyją
• Trawestacja
• Prawdziwa rzecz
• Arkadia

Filmografia

Scenarzysta

• 1975: Romantyczna Angielka (The Romantic Englishwoman)
• 1978: Desperacja (Despair)
• 1979: Czynnik ludzki (The Human Factor)
• 1984: Kwadratura koła (Squaring the Circle)
• 1985: Brazil – nominacja do Oscara
• 1987: Imperium słońca (Empire of the Sun)
• 1990: Wydział Rosja (The Russia House)
• 1990: Rosenkrantz i Guildenstern nie żyją (Rosencrantz & Guildenstern Are Dead)
• 1991: Billy Bathgate
• 1998: Zakochany Szekspir (Shakespeare in Love) – Oscar za najlepszy scenariusz oryginalny
• 2001: Enigma

Reżyser

• 1990: Rosenkrantz i Guildenstern nie żyją (Rosencrantz & Guildenstern Are Dead)

Nagrody

• Nagroda Akademii Filmowej 1999: Zakochany Szekspir (najlepszy scenariusz oryginalny)
• Złoty Glob 1999: Zakochany Szekspir (najlepszy scenariusz)
• Nagroda na MFF w Berlinie 1999: Zakochany Szekspir (najlepszy scenariusz)
• Nagroda na MFF w Wenecji 1990: Rosencrantz i Guildenstern nie żyją (Złoty Lew)

Linki zewnętrzne

• Tom Stoppard w bazie IMDb (ang.)